Kwaliteit in Bedrijf 03-2024

In deze editie van Kwaliteit in Bedrijf gaat Antonie Reichling in op hoe de kwaliteitsprofessional de organisatie kan ondersteunen bij duurzaamheid. Kees de Vaal bespreekt de mogelijkheden van Process Mining en robotisering. Ook kijken we naar de trends, kansen en belemmeringen van AI in de zorg. Journalist Eveline van Herwaarden sprak een futurist, een hoogleraar en twee AI-ontwikkelaars. Arno Schilders laat zien hoe je met behulp van de RASCI-methode stap voor stap naar een procesgerichte organisatie toewerkt.
Gert Kogenhop bespreekt de link tussen kwaliteit en bedrijfscontinuïteit en waarom organisaties zich hier meer op moeten focussen. Want zoals hij in een ander artikel ook stelt: Organisaties zijn kwetsbaarder dan ooit.
Ook hebben we twee artikelen van Theo Kroese. In het tweede deel van de serie over moeiteloos veranderen bespreekt hij de verandering zelf - wat is het precies? En waarom leidt de met de verandering gepaard gaande controledrift in de praktijk meer tot weerstand dan de gewenste verandering? Ook bespreekt hij het verandervermogen van organisaties. In zijn tweede artikel gaat hij in op angstcultuur binnen organisaties. Waar komt dat eigenlijk vandaan? En nog belangrijker: wat kun je eraan doen als leidinggevende?
Verder een aantal columns. Matthijs Dierick hoort teveel mensen mopperen over 'kwaliteits- en milieunormen die door elkaar gaan lopen' en 'ISO die haar klimaatvisie probeert op te dringen aan de normgebruikers'. Marc van Berkel kijkt naar hoe kwaliteit van leven en kwaliteit van organisaties met elkaar verbonden zijn. En hoofdredacteur Hugo van der Horst legt uit dat je niet altijd alles onder controle hoeft te hebben...

Cover_KiB32024

Lees hier het gehele magazine online (bladerbaar)

Alle artikelen lezen?

Leden lezen het (online) magazine en alle artikelen, ook bezoek je onze events gratis of met korting. Ben jij verantwoordelijk voor QHSE binnen jouw organisatie? Dan is Kwaliteit in Bedrijf voor jou dé bron om geïnformeerd te blijven over jouw vakgebied. Lid worden kan al vanaf € 8,75 ex. BTW per maand.

 

In eerdere bijdragen in onder andere dit magazine heb ik regelmatig aandacht gevraagd voor inzicht in de afhankelijkheden binnen organisaties, speciaal gericht op het leveren van de producten en ­diensten. Vanzelfsprekend met het doel om hier vervolgens ‘iets’ mee te gaan doen. Elke afhankelijkheid is een ­potentiële kwetsbaarheid en je kunt er niet vanuit blijven gaan dat je niet een keer pijn gaat lijden, ­wanneer je door deze afhankelijkheid wordt getroffen. 

Als ik naar een organisatie kijk zie ik overal processen. Het maakt daarbij niet uit of een organisatie nu groot of klein is, jong of oud. Resultaten worden effectiever en efficiënter gerealiseerd wanneer activiteiten worden benaderd als samenhangende processtappen die functioneren als een coherent systeem. Op die manier kun je consistente en voorspelbare resultaten realiseren. Bij een procesgerichte benadering worden niet alleen eisen gesteld aan de volgordelijkheid van de bedrijfsprocessen, maar ook aan de specifieke input en output van deze bedrijfsprocessen. Daarom is het belangrijk dat je ook de onderlinge relaties tussen de bedrijfsprocessen bekijkt, om mogelijke verbeterpunten te ontdekken. 

De ontwikkelingen rond AI in de zorg gaan hard. Het staat bij alle zorgorganisaties en menig zorgprofessional op het netvlies en er komt veel op hen af. Wat zijn de trends, wat zijn voorbeelden van concrete toepassingen en waar liggen de mogelijkheden en obstakels? Kwaliteit in Bedrijf sprak met een futurist, een hoogleraar en twee AI-ontwikkelaars.

In de vorige eeuw is veel werk verzet in het ontwikkelen van procesmanagement. Procesbeschrijvingen ­begonnen met eenvoudige flowcharts en groeiden uit tot complete procesoverzichten en workflowmanagementsystemen met taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Procesmanagement werd een aparte ­discipline. Zo werd een solide basis gelegd voor nieuwe ontwikkelingen. In dit artikel gaan we in op process mining als techniek om de proceswerkelijkheid te onderzoeken en op vormen van robotisering die gebaseerd zijn op automatisering van processen en laten we zien wat een robot, cobot en databot kunnen betekenen. 

De technische comités van de ISO-managementsysteemnormen hebben besloten twee aanvullingen te maken op de eisen van paragraaf 4.1 en 4.2. Wanneer ik op onder andere LinkedIn kijk, zie ik nogal wat mensen mopperen over deze aanvullende eisen en opmerkingen. ‘Kwaliteits- en milieunormen gaan door elkaar lopen’, ‘ISO probeert haar klimaatvisie op te dringen aan de normgebruikers’. Ik vind dit commentaar nogal overdreven. 

De serie Moeiteloos veranderen biedt een nieuwe kijk op verandering in organisaties. Dit is het tweede deel in de serie waarin we stil staan bij verandering zelf – wat is het precies? We zullen zien dat het ­najagen van verandering en de daarmee gepaard gaande controledrift in de praktijk meer tot weerstand leidt dan tot de gewenste verandering. Verder bespreken we het verandervermogen van organisaties. In het derde deel van deze serie bespreken we hoe je dat vermogen optimaal de ruimte geeft. Omdat veel mensen verandering als moeizaam ervaren sluiten we af met uitleg van het begrip ‘moeiteloos veranderen’. Om vast een tipje van de sluier op te lichten: het betekent niet dat er niet hard gewerkt hoeft te worden of dat er geen fricties meer zijn. Het betekent wel dat mensen elkaar steeds opnieuw weten te vinden en elkaar vertrouwen. Daarover later meer. Nu eerst aan de slag met het begrip verandering.

In de afgelopen decennia is het begrip kwaliteit verbreed van voldoen aan met name functionele eisen naar voldoen aan de verwachtingen van alle belanghebbenden en daarmee naar duurzaamheid. Kwaliteitsprofessionals hebben de bagage om de organisatie – directie, managers en alle andere medewerkers – te ondersteunen in het behalen van resultaten. De vraag is echter of zij over voldoende kennis, kunde en instrumenten beschikken om de organisatie ook te ondersteunen in het omgaan met de toegenomen complexiteit die duurzaamheid met zich mee brengt. De uitdagingen daarbij liggen op het gebied van stakeholder-engagement, van verandermanagement en van omgaan met taaie vraagstukken.

Kwaliteit van leven en kwaliteit van organisaties worden los van elkaar bestudeerd. Maar laten we eens stilstaan bij de interessante parallellen die deze twee aspecten delen, want er valt veel te ontdekken over hoe ze met elkaar verbonden zijn.

Angst hebben we van de natuur gekregen om te overleven. Het helpt ons om een adequate reactie te hebben wanneer we bedreigd worden door een roofdier of, in de huidige tijd, opschrikken door een auto die te hard door onze straat rijdt. Verder is angst vaak disfunctioneel. Maar toch is onze maatschappij doordrongen van angst. Waar komt dat eigenlijk vandaan? En nog belangrijker: wat kun je eraan doen als leidinggevende?

Zo ergens aan het begin van dit millennium was ik productiemanager bij een bedrijfsonderdeel dat zich bezighield met het onderhoud aan vliegtuigcomponenten. Mijn fysieke terrein was een hal van pakweg 20 bij 80 meter, aan één kant geflankeerd door 8 kleine ruimtes met een meetkamer, een gereedschapsmagazijn, een balanceerafdeling, kortom het hele ondersteunende gebeuren. Aan de overkant waren de test­kamers ingericht, met testbanken waarop gerepareerde onderdelen werden getest en een luchtwaardigheidscertificaat kregen. De grote ruimte daartussenin was verdeeld over drie verschillende open afdelingen, waar vliegtuigdelen per soort werden gereviseerd. Al met al waren hier een man of 40 aan het werk, waarvan sommigen in ploegendienst.

Voor velen is de link tussen kwaliteitsmanagement en bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) een duidelijke. De continuïteit van de organisatie is uiteindelijk de belangrijkste doelstelling van de ­organisatie en als een gevolg daarvan is specifieke focus hierop geen bijzaak, maar hoofdzaak.