Meer digitalisering, meer bewijsdruk, meer leveranciersafhankelijkheid — en dus meer behoefte aan aantoonbare regie
Waarom digitale soevereiniteit nu een QHSE-taak is
onderzoek_soevereiniteit

Het Nationaal Onderzoek QHSE schetst een vakgebied dat breder, strategischer en digitaler wordt, maar daardoor ook zwaarder wordt belast. QHSE-professionals willen minder administratie en ­brandjes ­blussen en juist meer ruimte voor advies en datagedreven werken. Tegelijkertijd nemen ­cyberincidenten, ­leveranciersafhankelijkheid en regeldruk alsmaar toe. Voor de QHSE-manager gaat het daarbij niet over abstracte cloudkeuzes, maar over interne audits, CAPA’s, managementreviews en ­leveranciersbeoordelingen die straks niet vast mogen lopen. Dat maakt digitale soevereiniteit geen ­IT-bijzaak, maar een QHSE-voorwaarde: kunt u onder druk aantoonbaar blijven werken?

Door Hans de Raad (OpenNovations) en Brenno de Winter (Vigilis Consultancy)

Drie signalen, één conclusie

De uitkomsten van het onderzoek laten zich lezen als een ­drieluik dat samenkomt bij digitale soevereiniteit. AI en ­digitalisering staan weliswaar met afstand bovenaan de leervraag, toch ­bevindt 83% van de organisaties zich nog in de initiatie- of experimenteerfase en de meest gebruikte tools (Copilot 45%, ChatGPT 40%) worden vaak sneller ingezet dan de governance rond dataverwerking en leverancierskeuze is uitgewerkt.

Ondanks dat informatiebeveiliging breed is opgepakt (76% veel tot zeer veel maatregelen), maakte bijna de helft toch cyber­incidenten mee. En hoewel 66% de mens als grootste kwetsbaarheid aanwijst, wordt leveranciersafhankelijkheid als risicofactor nauwelijks expliciet benoemd. Terwijl 88% bedrijfscontinuïteit als belangrijkste drijfveer voor informatiebeveiliging ziet en 62% zich zorgen maakt over veranderende regelgeving, is 22% niet eens bekend met Business Continuity Management.

In Europees verband worden deze signalen inmiddels ­samengebracht in het EU Cloud Sovereignty Framework, dat soevereiniteit vertaalt naar toetsbare dimensies met minimum borgingsniveaus (SEAL). De relevante dimensies voor QHSE zijn herkenbaar: data- en AI-controle (weet u waar uw procesdata wordt verwerkt en door welk model?), operationele herstelbaarheid (kunt u binnen enkele uren weer functioneren als een leverancier uitvalt?), ketenbeheersing (heeft u contractuele grip op de hele digitale toeleveringsketen?) en security en ­compliance (is uw bewijsketen onafhankelijk van de goodwill van één ­partij?). De SEAL-vraag voor QHSE is in essentie simpel: welk minimumniveau van aantoonbaarheid en onafhankelijkheid eist u voor uw kroonjuwelen?

Niet méér werk, maar betere regie

Digitale soevereiniteit klinkt als een extra opgave bovenop een al overbelast takenpakket. Het tegendeel is waar. Veel van de operationele last die respondenten beschrijven — zoeken naar bewijs, reproduceren van rapportages, handmatig controleren van exports, eindeloos afstemmen over verantwoordelijkheden — is het directe gevolg van gebrekkige digitale inrichting. ­Wanneer bewijsbaarheid, exporteerbaarheid en rolverdeling niet structureel zijn geborgd in uw digitale infrastructuur, blijft u gevangen in reactief werk. Digitale soevereiniteit is dan geen extra taak, maar de voorwaarde om uit die operationele fuik te komen.

Lees verder…

Ben jij verantwoordelijk voor QHSE binnen jouw organisatie? Dan is Kwaliteit in Bedrijf voor jou dé bron om geïnformeerd te blijven over jouw vakgebied.

Word lid van Kwaliteit in Bedrijf en krijg toegang tot dit artikel én honderden andere verdiepende artikelen, praktijkverhalen en inzichten voor jouw vakgebied.

Ben je jouw wachtwoord vergeten? Klik dan hier.

(Advertentie)

Nieuwste artikelen

NIS2 raakt iedereen: van boardroom tot werkvloer
rick-strijbos-nis2-raakt-iedereen-918-374px.png
Scenariodenken: hoe breng je de toekomst in kaart?
collage270
Monkey See, Monkey Do
Monkey See, Monkey Do
Zijn we veerkrachtig, ­weerbaar en wendbaar?
Zijn we veerkrachtig, ­weerbaar en wendbaar?
In de greep van regels
Tesla_deur