Standardized Work: werken aan een stabiele basis
‘Iedereen heeft een eigen manier’
‘Iedereen heeft een eigen manier’

Organisaties willen het allemaal: betere kwaliteit tegen lagere kosten, meer voorspelbaarheid, ­minder ­afhankelijkheid van individuen en vooral continu verbeteren. Er wordt geïnvesteerd in Lean, ­verbetertrajecten worden uitgerold en KPI’s worden aangescherpt. Toch blijft het resultaat in veel organisaties grillig. De ­kwaliteit schommelt, processen verlopen anders per team, shift of medewerker en verbeteringen blijken moeilijk vast te houden. Dat is zelden een kwestie van inzet of motivatie: het probleem zit meestal dieper. Wat ontbreekt, is een stabiele basis.

Dit artikel is gepubliceerd in Kwaliteit in Bedrijf 04-2026,

Een veelgehoorde uitspraak op de werkvloer is: ’Iedereen doet het hier een beetje op zijn eigen manier.’ Vaak klinkt het onschuldig, bijna vanzelfsprekend. Maar juist daar zit het probleem. Wanneer medewerkers het werk verschillend uitvoeren, ontstaan automatisch verschillende uitkomsten. Variatie in werkwijze leidt tot variatie in kwaliteit, productiviteit, snelheid, doorlooptijd en veiligheid. En misschien nog belangrijker: het vermogen om gericht te verbeteren verdwijnt. Want wat moet er precies verbeterd worden als er geen gedeelde standaard is? 

Die variatie ontstaat zelden bewust. Medewerkers worden verschillend ingewerkt, ontwikkelen eigen routines en geven die weer door. Zo groeit er geleidelijk een situatie waarin iedereen het werk ‘op zijn eigen manier’ goed doet, maar niemand het op dezelfde manier doet. En dan wordt verbeteren al snel een kwestie van toeval.

Standardized Work is geen SOP

Standardized Work wordt nog vaak verward met het vastleggen van werkinstructies of procedures. Bij de TWI-benadering van Standardized Work gaat het om iets wezenlijk anders, iets veel omvangrijker. Het is geen statisch document, maar een manier van kijken naar werk. De vragen die centraal staan: 

  • Waar moet het product of de dienst dat we leveren aan voldoen? Glashelder ­gedefinieerd (goed en fout) op basis van klant-input. Hoe kunnen we die eisen meten of observeren?
  • Welke condities en instellingen voor processen, machines en omgeving hebben we nodig om het product of dienst op ­specificatie te kunnen maken en leveren?
  • Wat is op dit moment de beste bekende manier om dit werk uit te voeren? Niet op papier, maar in de praktijk op de werkvloer.

Die beste manier wordt vervolgens expliciet gemaakt. Inclusief de volgorde van stappen, de inhoud van het werk en de benodigde tijd. Dat lijkt eenvoudig, maar de impact is groot. Want hiermee ontstaat een gedeeld referentiepunt. Voor het eerst wordt helder wat ‘normaal’ is in het werkproces. En juist dát maakt afwijkingen zichtbaar. 

Zonder standaard geen ­verbetering

Een bekend principe uit de Toyota-filosofie luidt: zonder standaard geen verbetering.

Hoewel standaardisatie soms wordt gezien als beperkend, blijkt in de praktijk het tegenovergestelde het geval. Zonder standaard zijn prestaties afhankelijk van individuen. Goede resultaten blijven persoonsgebonden en verbeteringen verdwijnen zodra mensen van rol wisselen.

Met Standardized Work wordt de beste werkwijze vastgelegd. Dat vormt het uitgangspunt. Vanuit die basis kunnen verbeteringen gericht worden getest en doorgevoerd. Zodra een verbetering aantoonbaar werkt, wordt deze onderdeel van de nieuwe standaard. Zo ontstaat een continu proces van leren en verbeteren.

Eerst stabiliteit, dan verbeteren

In veel organisaties wordt geprobeerd te verbeteren terwijl processen nog instabiel zijn. Er wordt gesleuteld aan onderdelen van het werk zonder dat duidelijk is hoe het geheel functioneert. Dat leidt tot tijdelijke oplossingen die afhankelijk zijn van de persoon die ze toepast. Zodra de context verandert, verdwijnt het effect. Standardized Work keert dit proces om. Eerst wordt stabiliteit gecreëerd. Er wordt helder gemaakt:

  • wat het gewenste resultaat is (o.a. kwaliteit, veiligheid, snelheid);
  • hoe dat resultaat wordt gemeten;
  • onder welke omstandigheden dat mogelijk is (o.a. met welke proces- en machine-­instellingen); en
  • hoe dat resultaat ’t beste wordt bereikt, (met welke werkwijze).

Verder lezen?

Ben je jouw wachtwoord vergeten? Klik dan hier.

Meer artikelen lezen?

Ben jij verantwoordelijk voor QHSE binnen jouw organisatie? Dan is Kwaliteit in Bedrijf voor jou dé bron om geïnformeerd te blijven over jouw vakgebied. Word lid van Kwaliteit in Bedrijf en krijg toegang tot dit artikel én honderden andere verdiepende artikelen, praktijkverhalen en inzichten voor jouw vakgebied.

Door:

Gerard
Berendsen
Directeur & Mastertrainer TWI Instituut Nederland
Susanne
Slenders
TWI Master Trainer

Partner(s)

TWI Instituut
Het maximale uit medewerkers én leidinggevenden halen?

(Advertentie)

Nieuwste artikelen

De nieuwe ISO 14001: sterke basis voor ­duurzaam ondernemen
De nieuwe ISO 14001: sterke basis voor ­duurzaam ondernemen
‘Iedereen heeft een eigen manier’
‘Iedereen heeft een eigen manier’
Celina Kroon van UMC Utrecht verkozen tot ‘MVO Manager van het jaar 2026’
A7V03285
Van 'wel interessant' naar een training die écht oplevert
lrqa_tra_gettyimages_1295854375.lowres-1920-x-540
Het middenmanagement als kantelpunt van verandering
Het middenmanagement als kantelpunt van verandering