Ach, de leveranciersbeoordelingen: Veel bedrijven vullen de standaard checklist nog even snel in voor de externe audit begint, want ‘daar vraagt de auditor altijd naar’. Het is weer een vinkje dat gezet kan worden. ISO 9001 vraagt inderdaad om een leveranciersboordeling, maar nergens in de norm staat dat dat via een gestandaardiseerd formuliertje moet gebeuren en dat alle leveranciers op dezelfde manier beoordeeld moeten worden. Oh ja, een mooie aanvullende eis is dat de leveranciers ISO 9001 gecertificeerd moeten zijn (als medewerker van een certificerende instantie kan mij deze eis, uit baanzekerheids­perspectief, best wel bekoren). Maar… draagt die certificering nu echt wel bij aan de samenwerking met deze leverancier of onderaannemer?

De ISO-normen voor managementsystemen sluiten hun reeks eisen af met hoofdstuk 10: Verbetering. ­Centraal daarin staan corrigerende maatregelen. Corrigerende maatregelen zijn een van de meest ­essentiële onder­delen van de norm en tegelijk een van de meest onderschoven kindjes ervan. Organisaties vinden ^­corrigerende maatregelen lastig: het vraagt om stilstaan bij fouten die allang verholpen zijn. Stilstaan past niet zo bij hun dynamische cultuur, vinden ze. Maar: écht verbeteren begint bij reflectie en dus rust. In deze tweedelige artikelreeks behandelen we de belangrijke stappen bij het voorbereiden en nemen van ­corrigerende maatregelen. Dit eerste artikel gaat over de keuze om wel of niet structureel op een probleem te reageren.

Stel je voor: je zit met collega’s aan tafel, bezig met de planning voor de komende twaalf maanden. Op ­papier ziet alles er logisch uit. Budgetten kloppen, prioriteiten zijn helder, de planning voelt overzichtelijk. Maar ­ergens knaagt er iets. Want hoeveel van wat je vandaag uitschrijft, is over een half jaar nog realistisch?

De afgelopen jaren is het begrip maatschappelijke weerbaarheid nadrukkelijker op de agenda van ­organisaties verschenen. Waar bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) traditioneel gericht was op het beschermen van bedrijfsbelangen en kritieke processen, staat inmiddels ook het vermogen van organisaties om bij te dragen aan een veerkrachtige en weerbare samenleving centraal.

We hielden ooit braaf vast aan VUCA: volatile, uncertain, complex, ambiguous. Het klonk lekker internationaal en gaf sommige managers het geruststellende gevoel dat ze grip hadden op een wereld die steeds minder grijpbaar werd. VUCA werd een soort kapstok waar je alles aan kon hangen: marktontwikkelingen, strategische keuzes, personeels­verloop, geopolitiek. En zoals dat gaat met kapstokken – na verloop van tijd hangt er zóveel aan dat hij begint door te zakken.

‘Er is een nieuwe macht ontstaan in onze voetbalstadions. Geen KNVB-besluit, geen arbitragecommissie, maar een bekertje cola dat van de tribune zweeft. Eén worp, één plons op het gras en een scheidsrechter die plotseling de regels volgt als een machinist op een spoor vol rode seinen: staken, iedereen naar binnen. Het is alsof supporters een magisch wapen hebben ontdekt, waarmee ze met een simpele armbeweging het verloop van een wedstrijd kunnen beïnvloeden.’

Nog even en dan is het zover: de publicatie van de vierde editie van ISO 14001 in april. De alweer zesde editie van ISO 9001 volgt later dit jaar, waarschijnlijk kort na de zomer. De laatste hordes zijn genomen en nu is het rustig uitlopen naar de finish. Nou ja, rustig… voor ISO 9001 moeten nog wel de ruim 1.600 commentaren op de Draft International Standard worden verwerkt. Maar omdat de ISO/DIS 9001 met 97% positieve stemmen is aanvaard, staat eigenlijk niets meer de nieuwe publicatie in de weg. In dit artikel wordt een korte update gegeven van de laatste ontwikkelingen, waarmee wordt voortgebouwd op het artikel dat in het september-­oktober 2025 nummer van Kwaliteit in Bedrijf is verschenen.